خانه چاپ و طرح

یکی از اعضا اصلی گروه مؤسس خانه چاپ و طرح یک طراح گرافیست بسیار مستعد بود به نام آقای امیر شهرابی فراهانی. امیر عزیز نه تنها یک گرافیست بسیار خوش ذوق و زبردست است بلکه دارای خلاقیت فوق العاده در ایده های تجاری و تبلیغاتی است ( من فعلا از هنر نویسندگی، بازیگری و خیلی هنرهای دیگر که من خبر ندارم صرفنظر میکنم.) اگر چه امیر خیلی زود از خانه چاپ و طرح جداشد اما در همان مدت کوتاه در سرنوشت خانه چاپ و طرح و معرفی چاپ دیجیتال به بازار ایران خیلی نقش داشت.

این قصه را تعریف کردم تا بگویم چرا خانه ما هم خانه چاپ است و هم خانه طرح. اما در طول این ده سال خیلی چیزها تغییر کرد مثلا روزهای اول مسئله ما این بود که اگر یک مشتری با ایر براش کاری را انجام داد و آورد ما چکار کنیم. اما امروز شاید اجرای غیر کامپیوتری یک طرح دیگر اصلا مطرح نباشد.

در طول این سالها خیلی از دوستان در آتلیه خانه چاپ و طرح در بازه های زمانی مختلف کار کردند. آقایان و خانم ها رضا مرشد زاده، پوریا صالحی، حسین شهرابی، مریم افسر، کوروش قاضی مراد، کاوه صرافان، مونا جعفریان و خیلی از دوستان دیگر ( لطفا از طریق کامنت کمک کنید این لیست را کامل کنیم) کسی که این سالها از روز اول در سال ۷۶ در کنار امیر شهرابی و رضا مرشدزاده تا روز آخر یعنی اسفند ۸۵ یکسره در آتلیه خانه چاپ و طرح حضور داشت، علی جهانیان بود. ( البته به جز دوره هایی که برای درس خواندن کار راتعطیل کرد) من واقعا از همگی دوستان خیلی ممنونم و هیچوقت لطفشان را فراموش نمی کنم.

در ابتدای سال ۸۶ پس از بحث و بررسی فراوان به این نتیجه رسیدیم که وجود آتلیه طراحی در خانه چاپ و طرح به جای کمک به مشتریان به دلایل مختلف به نفع مشتریان ما نیست. بهتر است اینجا مستقیما به شکلی از رابطه بین مشتری، شرکت تبلیغاتی، طراح گرافیک و چاپخانه که ما فکر می کنیم بهترین راندمان را برای همه طرفین در پی دارد، بپردازم. من ماجرا را به مفصلترین شکلی که می تواند اتفاق بیفتد تعریف میکنم. خوب ممکن است یک طراح گرافیک مشاوره تبلیغاتی هم بدهد که در آن صورت ماجرای ما یک بازیگر کمتر دارد.

ابتدا مشتری به شرکت تبلیغاتی مراجعه می کند. شرکت تبلیغاتی برای مشتری تحقیق بازار، برنامه ریزی بازاریابی و تبلیغاتی، طراحی کمپین ، مدیریت رسانه ، برنامه ریزی و مدیریت روابط عمومی و مراسمها و خیلی کارهای دیگر انجام می دهد. در شرکت تبلیغاتی معمولا یک نفر هست که به آن مدیر هنری Art Director یا مدیر خلاقیت Creative Director می گویند. شغل این خانم یا آقا واقعا کمتر به معنایی که در ذهن ماست هنری است. این فرد معمولا بسیار خلاق است و اطلاعات تجاری و ابتکارهای خوبی در کسب و کار دارد. وقتی ایده اصلی را مشتری تایید کرد مدیر هنری نقاش، عکاس نویسنده و طراح گرافیک را متناسب برای هر کار گرافیکی انتخاب میکند. این هنرمندان می توانند کارمندان شرکت تبلیغاتی و یا هنرمندان آزادی باشند که به صورت پروژه ای کار میکنند. البته شرکتهای تبلیغاتی معمولا مشتریانی را دوست دارند که بودجه رسانه ای بزرگی دارند. کار طراحی کمپین مرکز هزینه ،و پخش آگهی مرکز درآمد برای یک شرکت تبلیغاتی است. برای همین یک شرکت کوچک یا متوسط که بودجه رسانه ای کمی دارد خیلی مشتری مرغوبی برای یک شرکت تبلیغاتی نیست. اینگونه مشتری ها معمولا مستقیما با یک هدف مشخص مثلا طراحی یک بروشور به طراح گرافیک مراجعه می کنند و همه کار یکنفره توسط طراح گرافیک از ایده پردازی تا آماده کردن فایل برای چاپخانه یکنفره انجام می شود. (خدایی این موضوع ایران و خارج هم ندارد. این تنوع همه جایی است.)

به هر حال فرض کنیم این فایل آماده ي چاپ را یک نفردرست کرد. فایل بر روی سی دی یا هر وسیله دیگری برای چاپخانه ارسال می شود. چاپخانه از روی فایل یک نمونه رنگ و یک نمونه صحافی (دقت کنید دو جور نمونه مختلف ! یکی برای رنگ یکی هم برش خورده و صحافی شده که حتی می تواند سیاه وسفید باشد.) به همراه قرارداد برای مشتری ارسال میکند. مشتری هم یا از کار ایراد میگیرد و یا قرار داد را امضا می کند. چاپخانه هم کار را طبق نمونه چاپ میکند و برای مشتری ارسال می کند.

حالا اگر گرافیست تصمیم گرفت پای مشتری را وسط نکشد خوب موقع سفارش می گوید بسته بندی در لفاف بدون نشان چاپخانه باشد تا معلوم نشود کجا چاپ شده. اما به هر حال لزوم مراجعه فیزیکی هیچ یک از بازیگران ماجرا به چاپخانه وجود ندارد.

خلاصه من بعد توصیه ما به مشتری هایمان این است که عرضه کننده طراحی گرافیک خود را از عرضه کننده چاپ جداکنند. یعنی نه طراحی گرافیک را به چاپخانه سفارش دهند و نه چاپ را به طراح گرافیک. سالها قبل وقتی کار طراحی تا تاریکخانه لیتوگرافی ادامه پیدا میکرد لازم بود طراح همراه کار خود تا لیتوگرافی و شاید تا صحافی برود تا از کیفیت کار مطمئن شود. امروز اگر این کار لازم باشد یعنی چاپخانه کارش را بلد نیست. ماهم که لابد ادعا می کنیم کارمان را بلد هستیم قاطعانه می گوییم همراه بودن طراح یا ناظر چاپ کنار کار لازم نیست. طراحان هنرمند می توانند از وقت خود خیلی بهتر استفاده کنند و کافی است نمونه صحافی و نمونه رنگ را امضا کند و اگر کار مطابق آن انجام نشد به هزینه چاپخانه باطله کند. ما در خانه چاپ و طرح خیلی کارها مثل یووی را به شرکتهای همکار سفارش می دهیم و فقط نقش هماهنگ کننده را داریم اما در مورد طراحی این برنامه را نداریم چون معتقدیم طراح باید مستقیما و رودر رو با مشتری گفتگو کند و مشتري هزینه طراحی را تمام و کمال بپردازد. از طراحی مجانی یا با تخفیف بخاطر بهره مند شدن از سود چاپ هم بسیار دلخوریم. این کار شأن کار هنری را پایین می آورد. من خوشبختانه دیدم انجمن طراحان گرافیک این توصیه را به تمام اعضا خود کرده است. کپی رایت کارهای هنری یک امر جدی است که ما آنرا بسیار محترم می‌شمریم. لطفا اگر شنیدید که ما کاری را بدون اجازه هنرمند آن چاپ کردیم یا خواهیم کرد به ما اطلاع دهید.

در بخش پیش از چاپ ما امکاناتی را فراهم کرده ایم و مشغول تقویت آن هم هستیم تا بتوانیم به طراحان گرافیک کمک کنیم فایلهای خود را برای چاپ آماده کنند. بعدا در این مورد بیشتر می نویسم.

حالا یک مرحله مهم از کار باقی است و آن اینکه مشتری چگونه طراح خود را انتخاب کند. من فکر میکنم گرافیستها در ساخت وب سایت برای خودشان خیلی بی مبالات هستند. لطفا اگر خواننده این وبلاگ هستید و طراح گرافیست و سایت هم دارید آدرس خود را در کامنت این پست بگذارید تا به لینکهای سایتمان اضافه کنم.

اگرچه آتلیه طراحی خانه چاپ و طرح تعطیل شد اما خانه ما همیشه خانه توست !

هم ما در خانه چاپ و طرح و هم قریب به اتفاق لیتوگرافها به مشتریانی که بایک فایل تصویری با روزولوشن پایین آنهم روی فلاپی از در وارد می شدند زیاد روبه رو میشدیم معمولا هم داستان شبیه این بود:” آقا میشه این رو برای ما زود چاپ کنید نمایشگاه داریم. ما همیشه کارامون رو می دیم استاد ابراهیم حقیقی اینبار عجله بود دادیم یکی از بچه های شرکت درست کرد.”

وقتی فایل رو باز می کردی می دیدی یکی از کارهای استاد حقیقی را بر داشتند و هزاربلای ناجور سرش در آوردن تازه روزولوشن فایل هم ۷۲ دی پی آی است. دو تا اشکال اینجا وجود داشت یکی اینکه معلوم نبود کار با اجازه و هماهنگی استاد حقیقی انجام شده یا نه و دوم اینکه کیفیت کار خراب بود و مشتری پر عجله.

قصدم از این نوشته، اشاره به مقوله “گرافیست خود باشید” است.

بی شک تحولات تکنولوژی در عرصه چاپ خصوصا پیش از چاپ رابطه طراح گرافیک، مشتری و چاپخانه را دستخوش تحولات اساسی کرده است. از طرف دیگربه نظر می آید ابزارهای دیجیتال برای طراحی گرافیک به نوعی قسمت خلاقه فرآیند طراحی را از فرآیند تکنیکی آن مستقل کرده است. بدون کنکاش بیشتر در این اتفاق فلسفی من به ذکر دو نمونه اشاره میکنم. یکی بزرگ و دیگری کوچک:

۱. نرم افزار مایکروسافت پابلیشر Microsoft Publisher

شرکت مایکروسافت این نرم افزار را اینگونه معرفی میکند:

“Microsoft Office Publisher ۲۰۰۷ helps you create, personalize, and share a wide range of publications and marketing materials in-house. New and improved capabilities guide you through the process of creating and distributing in print, Web, and e-mail so you can build your brand, manage customer lists, and track your marketing campaigns — all in-house.”

خلاصه اینکه “این نرم افزار به شما یاری می کند تا مستندات تبلیغاتی و انتشاراتی خودرا به کلی در داخل شرکت خودتان طراحی کنید” یعنی گرافیست خود باشید. اما چه جوری؟ این نرم افزار و نرم افزارهای مشابه یک مجموعه مفصل از الگو template دارند که کاربر می تواند آنها را انتخاب کند و مطالب خود را در داخل آنها قرار دهد. اگر کاربر به طراحی های موجود در آن قانع باشد که هیچ اگر نه می تواند به یک طراح گرافیک سفارش قالب کلی مثلا خبرنامه خود را بدهد و یک فایل تمپلیت دریافت کند. و هر ماه مطالب جدید را در آن بریزد و کار تمام!

نکته جالب دیگر اینکه لیست محصولات و الگوها خودش جنبه مشورتی هم دارد یعنی اینکه مثلا شما با دیدن تمپلیت کارت تشکرThank you note به فکر این می افتید که یک همچین چیزی چاپ کنید و از مشتریان خود تشکر کنید.(البته آنها که تسویه حساب میکنند)

۲. نمونه دوم یک شرکت کوچک اینترنتی است که فقط محصولش همین الگوهاست. البته کارش کمی حرفه ای تر است. یعنی الگو ها را با فرمت نرم افزارهای حرفه ای طراحی گرافیک عرضه میکند. بد نیست سری به سایتش بزنید

StockLayouts

“StockLayouts’ agency-quality templates make it easy to create great looking marketing materials affordably and quickly. Our royalty-free templates include customizable layout files, high quality stock photos and illustrations and are produced to exacting technical standards suitable for printing on a commercial press or color printer. StockLayouts offers creative templates for brochures, flyers, newsletters, stationery, postcards, ads, menus and posters for a variety of businesses. If you’re faced with time limitations, budget constraints or simply need new creative ideas, let our designs do the work.”

چالب اینه که اشاره دارند که الگوهای ما با “کیفیت یک آژانس تبلیغاتی” است. و خلاصه این یک راهیه که پول کمی خرج کنید وکمتر از اینکه از الگوهای آماده پابلیشر استفاده کنید، هویدا باشه

بیایید ببینیم بالاخره یک شرکت چه راههایی دارد:

۱. گرافیست خود باشید و خراب کاری کنید. برای این روش خیلی راههای گوناگونی وجود دارد!

۲. گرافیست خود باشید و از الگوهای آماده استفاده کنید. مثلا پابلیشر

۳. گرافیست خود باشید و الگوهای خود را به هنرمندان گرافیست حرفه ای که از شما خلاق ترند، سفارش دهید.

۴. گرافیست خود نباشید و کل کار را به یک گرافیست هنرمند و حرفه ای سفارش دهید و یک کار نو و بدیع دریافت کنید. البته بهای آنرا هم بپردازید!

۵. گرافیست خود نباشید و بهای کار گرافیکی مدل شماره چهار را بپردازید اما گرافیست شما خراب کاری کند چون….

۶. گرافیست خود نباشید و بهای کار گرافیکی مدل شماره چهار را بپردازید اما گرافیست شما از الگوهای آماده استفاده کند…

حتما راههای دیگری هم وجود دارد. اگر شما میشناسید در قسمت کامنت های این پست بنویسید.

پی نوشت: اشاره من به نام ابراهیم در این نوشته فقط از این بابت است که دلم برایش خیلی تنگ شده و نه اینکه رئیس انجمن صنفی طراحان گرافیک است وگرنه تابه حال اتفاق نیفتاده کسی از کارهای استاد کپی کند!