اگرشما به نحوی با چاپ دیجیتال سر و کار داشته باشید یا مشتری پر و پا قرص آن باشید حتما شنیده اید که بعضی چاپخانه های دیجیتال عنوان می کنند ما رنگهای RGB را هم در می آوریم یا اصطلاحا” RGB چاپ می کنیم . بعضی از آنها از این مفهوم حتی مشابه ا بزا ر تبلیغاتی برای گرفتن سهم بیشتری از بازا ر استفاده می کنند.
اما آیا واقعا” می شود با یک دستگاه چاپ دیجیتال چهار رنگ RGB چاپ کرده یا اصلا” می شود طیفهای خاص فضای RGB را در چاپ چهار رنگ شبیه سازی کرد.
اگر می خواهید خیلی زود جوا ب این سو ا ل را بدانید با یک دوربین دیجیتال خوب عکسی از یک سرویس طلا یا چراغ مه شکن یک اتومبیل یا یک جشن نور افشانی شبانه بگیرید و آن را روی کاغذ فتو ظاهر کنید .
سپس از اپراتور چاپ دیجیتال بخواهید روی بهترین کاغذی که در اختیار دارد و با بهترین تنظیمات ممکن فایل شما را چاپ کند . دو تصویری را که یکی با سیستم ظهور روی کاغذ حساس به نور و دیگری به روش چاپ دیجیتال چهار رنگ بدست آمده اند با هم مقایسه کنید . مطمئن باشید اگر تفاوت آنها چشم شما را آزار ندهد حداقل به صحت ادعایشان شک می کنید .
اما اشکال کجاست ؟
فضاي RGB فضای همه نورهایی است که در طبیعت وجود دارند . طبق یک تئوری فیزیکی همه نورهاي موجود در طبیعت ترکیبی کاهشی از سه طیف خالص قرمز ( RED) , سبز (GREEN) و آبی (BLUE) می باشند . بنابراین تئوری ترکیب ۱۰۰% این سه طیف نور سفید خالص را ایجاد می کند و ترکیب ۰% آنها چیزی نیست جز تاریکی محض . پس با مقادیر متفاوت این سه طیف می توان همه نورهاي طبیعی را ساخت .اما تئوری رنگ ميگويد همه رنگهای موجود در طبیعت را می توان با ترکیبی افزایشی ا ز سه رنگ فیروزه ای (CYAN) , ارغوانی (MAGENTA) و زرد (YELLOW) ساخت .اساس چاپ چهار رنگ بر همین تئوری استوا ر است . فقط نکته ا ش این است که از مرکب مشکی هم جهت رنگ و لعاب دا دن به کار چاپی بعنوان مکمل استفاده می شود چرا ؟ چون ترکیب مصنوعی این رنگها در بهترین حالت هم حال و هوای ترکیبات طبیعی را ندارد.
با این وجود باز هم وقتی ا ز یک عکس دیجیتال چاپ می گیریم باز هم افت فاحش کیفیت را شاهدیم . چرا که دانشمندان و متخصصان حتی در بهترین شرایط آزمایشگاهی نیز نمی توانند به مرکبهایی با خلوص ۱۰۰% برسند یا تونرهایی ۱۰۰% خالص بسازند و این طبیعی است . همانطور که بسیاری ا ز عناصر شناخته شده نمی توانند در طبیعت بصورت خالص وجود داشته باشند . البته تحقیقات دانشمندان در این جهت ادامه داشته و شرکتهای بزرگی که ا ز نتیجه این تحقیقات استفاده می کنند سرمایه گذا ری زیادی درا ین راه می کنند که از جمله آنها می توان به شرکت HP اشاره کرد .
به همین دلیل دانشمندان حوزه چاپ با شناختی که از محدودیتهای سیستم CMYK بدست آورده اند و با آگاهی که ا ز تفاوت رفتار رنگی دستگاههای مختلف پروسه چاپ ( ا ز دوربین دیجیتال یا اسکنر گرفته تا مانیتور و دستگاههای خروجی فیلم و پلیت یا پرینتر و دستگاه چاپ دیجیتال ) یافته اند سیستم ICC profiling را جهت کنترل تغییرات ابداع نموده اند .سیستمی مبتنی بر استفاده ا ز یک فضای رنگ مرجع و مستقل ا ز سخت افزار جهت شناساندن رفتار رنگی دستگاههای مختلف به هم .
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که فایلی را بصورت RGB پرینت گرفته و سپس همان فایل را CMYK نموده و PRINT بگیرید . احتمالا ” ا ز نتیجه پرینت در حالت دوم راضی نیستید ولی اگر بتوانید رفتار رنگی پرینترتان را در محیط نرم افزار مورد کاربردتان شبیه سازی کنید آنگاه پرینت در حالت CMYK را حتما” ترجیح میدهید حداقل بدلیل شباهت بیشتر با تصویر مانیتور .آن گروه از مشتریان که شعارهای تبلیغاتی دیجیتال کاران در مورد چاپ RGB را جدی میگیرند شاید ازنتیجه حاصل برای یک یا چند سفارش راضی باشند ولی دیری نمی پاید که کلاهشان توی هم می رود . چرا که دستگاههای خروجی از تبدیل یکتایی برای CMYK کردن فایلهای RGB استفاده می کنند که نتیجه اش همیشه راضی کننده نیست .
*
پس اگر می خواهید بر خروجی کنترل بیشتری داشته باشید اولا” حتما” از CMYK استفاده کنید و ثانیا” سعی کنید با توجه به امکانات دردسترستان رفتار رنگی دستگاه خروجی را در مانیتور خود شبیه سازی کنید.
برای شبیه سازی رفتار رنگی یک دستگاه چاپ دیجیتال هم هیچ روش اصولي دیگری جز ا ین وجود ندارد که:
۱- مانیتورCRT باشد از عمر آن بیش از ۳ سال نگذاشته باشد و شرایط نور محیط مناسب باشد .
۲- درایو مانیتور نصب و رفتار رنگی مانیتور تعریف شده باشد . اصطلاحا” مانیتور هم کالیبره و هم کاراکترایز شده باشد.
۳- آخرین ویرایش رفتار رنگی دستگاه چاپ (پروفایل چاپ) از اپراتوردریافت و در سیستم مورد استفاده طراح نصب و فعال شود .
در انتها ذکر چند نکته ضروری بنظر میرسد :
سازندگان دستگاههای چاپ دیجیتال در سالهای اخیر پیشرفتهای زیادی داشته اند که از جمله آنها می توان به این موارد اشاره کرد .
۱- رسیدن به درجه خلوص بیشتر برای موا د مصرفی در شرایط کاملا” آزمایشگاهی و از آنجا که این شرایط تا هنگام مصرف حفظ می شود در دستگاههای جدید چاپ دیجیتال رنگهایی به مراتب خالص تر را شاهدیم .
۲.
سرمایه گذاری بر تحقیقات در مورد کاغذ و در نتیجه بدست آوردن ترکیبات خاصی برای کاغذ مصرفی مناسب برای دستگاههایی که میسازند .این ترکیبات نیز همچون جوهر و تونر فرمولهای بسیار محرمانه ای دارند تا جایی که درآمد حاصل از فروش کاغذ در حال حاضر ارزش کمتر از درآمد حاصل از فروش دستگاههای چاپ دیجیتال برای این شرکتها ندارد.
۳.
استفاده از تكنيكهاي خاصي براي شبيه سازي رنگها :
۱-۳-استفاده از جوهر كم رنگ ( براي يك يا چند رنگ دركنار چهاررنگ اصلي) جهت ايجاد سايه هاي نرم و حفظ نسبت بين رنگهاي اجزاء تصوير.
نمونه اي از اين كاربرد استفاده از جوهر قرمز روشن و آبي روشن (light magenta و light cyan ) در سري ۵۵۰۰ جوهرافشان ايندور HP ميباشد.
۲-۳- نمونه اي ديگر استفاده از آپشن روغن براي ايجاد براقيت و جلوه در سري DC-۶۰۶۰ دستگاههاي
چاپ ديجيتال زيراكس است.
۳-۳- ابداع تكنيكهاي متنوع افشانش ( در جوهرافشانها) و نقطه گذاري ( در ليزرها) جهت كاربرد در موارد متفاوت بسته به نوع تصوير.
حال نتيجه اين پيشرفتها چه بوده؟
رسيدن به فضاهاي وسيعتر رنگي و رنگهايي خالصتر و شبيه تر بگونه اي كه فضاي رنگ مورد دسترس اكثر دستگاههاي ديجيتال امروزي وسيعتر از چاپ افست است ولي شما حالا با اطلاعاتي كه كسب كرديد شعار
(( RGB چاپ ميكنيم )) را جدي نگيريد.
