خانه چاپ و طرح

آيا وب ۲.۰ واقعا نسخه دوم وب است؟ و كجا مي توان آن را پيدا كرد؟

در واقع وب ۲.۰ چيزي بيشتر از يك اسم نيست. اسمي كه تيم اوريلي روي نسل جديدي از دات كام هاي شبيه هم گذاشت. چيزي كه اين سايتها را شبيه هم مي كرد نه يك تكنولوژي خاص يا يك استاندارد جديد، كه شباهت هايي در استفاده از همان ابزارها و استانداردهاي قديمي بود. سايتهاي وب دويي نگاهشان را به ابزار وب عوض كرده بودند. ديگر وب فقط يك ابزار ساده اطلاع رساني (نسل صفرم وب) يا يك سايت اندكي پويا تر مانند يك فروشگاه الكترونيكي (نسل اول وب) نبود. حالا وب داشت تبديل مي شد به يك ميعادگاه عمومي كه در آن كاربران مشاركت موثر و اساسي داشتند. به نظر شما سايت ويكي پديا بدون مطالبي كه كاربرانش در آن مي گذارند چه چيز جالبي دارد؟ يا اوركات را خالي از كاربران و روابط بين آنها تصور كنيد! همينطور سايت هايي مثل بلاگر يا پرشين بلاگ اگر كسي در آنها چيزي ننويسد حرفي براي گفتن ندارند. قبل ها اينطور نبود. همين فرق مهم وب ۱ و ۲ است.

استانداردها همان هايي بودند كه بودند: HTML و XML سالها پيش استاندارد شده بودند. جاوااسكريپت هم عمري دراز دارد. از معرفي وب سرويس ها و استانداردهاي مرتبط با آنها مثل SOAP هم زمان زيادي گذشته. حتي RSS هم چيز جديدي نيست. معرفي آژاكس تقريبا هم زمان شد با رواج وب ۲.۰ ولي حتي آن هم استاندارد جديدي نيست و از همان اجزا و استانداردهاي قبلي براي نوع جديدي از طراحي سايت استفاده مي كند.

سايتهاي وب دويي چنين شباهت هايي دارند:

• توليد محتوا در آنها توزيع شده است. كاربران در رشد سايت نقش مهمي دارند و در واقع هر كدام مالك يك تكه از آن هستند.
• معماري سرويس گرا و مدل توزيع نرم افزار SaaS و ميزباني سرويس ها: در اين مدل بجاي آنكه كاربر بابت خريد نرم افزار پول بدهد، پول را بابت استفاده از آن مي دهد. سرويس هايي كه هر فروشنده ارائه مي دهد به خوبي تعريف شده اند و سرويس هاي ديگري از تركيب سرويس هاي قبلي ايجاد مي شوند.
• تبديل وب سايتها از مجموعه اي از اطلاعات به منابع محتوا و عمليات. تبديل وب از يك سيلوي اطلاعات به يك سكوي محاسبات.
• مدلهاي تجاري بسيار ساده و سبك كه عمليات سر راستي را به خوبي انجام مي دهند و به خوبي قابليت تركيب شدن با همتاهايشان را دارند.
• رويكرد گسترده به استاندارد سازي و بازكردن معماري و واسطهاي سرويس ها، با بهره گرفتن از توان استانداردسازي XML (مثلا استفاده از RSS در سايتهاي خبري)
• افزايش سهم مرورگر و سرويس گيرنده در عمليات: سرويس گيرنده غني، واسط هاي كاربري پيشرفته تر، استفاده از تكنولوژيهايي چون آژاكس و Flash و Silverlight
• شباهت هاي گرافيكي: ظاهر سايت هاي وب دويي هم از قواعد نانوشته اي طبعيت مي كند. گرافيست ها بهترين تجربه هايشان را (Best Practices) يكجا جمع كرده اند تا سايتهاي به درد بخور تري طراحي كنند. از صفحات پيچيده و شلوغ خبري نيست. كاربر با يك نگاه پيام اصلي صفحه را مي يابد. اجزاي صفحه به اندازه اي درشت و واضح و رنگها چنان آرامش بخش اند كه هيچ نوع اضطرابي در كاربر بر نيانگيزد. فضاها تخت و يك تكه اند. منوها ساده اند. دكمه هاي عملياتي و اصلي با رنگهايي تند مشخص مي شوند و در كل همه چيز براي تجربه اي مطبوع و بي دردسر براي كاربر آماده مي شود.
• سرويس هاي مجاني: بسياري از سرويس ها مجاني اند، و يا لااقل در اولين قدم از كاربر پول طلب نمي كنند.

قدم بعدي: وب ۳

درباره وب ۲ زياد حرف زده شده. موافقان به خوبي منظورشان را بيان كرده اند و مخالفان (از جمله تيم برنرز لي، پدربزرگ وب) آن را اصطلاحي بي مسما دانسته اند. حالا صحبت از وب ۳ است. هر چند هنوز خيلي ابعاد اين يكي اصطلاح روشن نشده، اجمالا چنين مشخصاتي را برايش شمرده اند:

• تبديل وب به يك پايگاه داده بزرگ توزيع شده: گسترش استانداردهايي براي ساختار دهي به داده هاي بدون ساختار و امكان پذير كردن پرس و جو (Query) در آنها، مانند يك پايگاه داده.
• گنجاندن معنا در روابط بين صفحات، طوري كه ماشين (هوش مصنوعي) بتواند براساس مطالب ذخيره شده در وب استتناج كند: پيش به سوي وب معنايي (Semantic Web)، پيش به سوي عامل هاي هوشمند و خودمختار (autonomous agents)، پيش به سوي پردازش زبان طبيعي (natural language processing).
• دسترسي از ابزارهاي متنوع: از موبايل گرفته تا يخچال خانه.
• رسيدن وب ۲ به بلوغ كامل: ظهور واقعي معماري سرويس گرا، حضور همگاني استانداردهاي باز، پشتوانه عظيم روابط معنايي ناشي از مشاركت همگاني كاربران در تكميل اين روابط.

بعد از همه اين حرفها، بهترين كار اين است كه به قلب وب ۲ يورش ببريد. مي توانيد از اينجا شروع كنيد: http://www.go۲web۲۰.net